Ακούγεται το σφύριγμα του τρένου και το ταξίδι ξεκινά. Ένα ταξίδι ζωής, ένα ονειρικό πέρασμα στο φαράγγι διασχίζοντας την οργιώδη βλάστηση κι όσο απομακρύνεται, ξεπροβάλλει η ομορφιά. Βουτά στις ράγες με συντροφιά του το ποτάμι κι ύστερα βγάζοντας τα δόντια του, γαντζώνεται και σκαρφαλώνει στα κατακόρυφα βουνά, μέσα σε σπηλιές με σταλαγμίτες και πάνω σε γεφύρια.
Eπιβιβάσου κι απόλαυσε μια μοναδική εμπειρία!
Η ομορφότερη διαδρομή με τρένο στα Βαλκάνια
Η περίφημη σιδηροδρομική γραμμή, ο Οδοντωτός Σιδηρόδρομος, έχει χαρακτηριστεί η θεαματικότερη των Βαλκανίων! Συνδέει το Διακοφτό με τα Καλάβρυτα – ανηφορίζοντας ακούραστα από το 1896, το απαράμιλλης ομορφιάς Φαράγγι του Βουραϊκού – που αξίζει να το θαυμάσει κανείς όλες τις εποχές του χρόνου.
Διανύει απόσταση 22.350 μέτρων, διατρέχοντας 49 γέφυρες και τοπία σπάνιου φυσικού κάλλους, φτάνοντας σε 60 λεπτά στην πόλη των Καλαβρύτων. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1889 και διήρκησε 7 χρόνια, ενώ το πρώτο του δρομολόγιό πραγματοποιήθηκε στις 10 Μαρτίου το 1896.
Το σιδηροδρομικό δίκτυο είναι οδοντωτό στα σημεία, όπου λόγω της μορφολογίας του εδάφους, υπάρχουν μεγάλες κλίσεις. Ο χαρακτηρισμός «οδοντωτός», όπως είναι προφανές, προέρχεται από τα «δόντια» που χρησιμοποιούν οι αμαξοστοιχίες του τύπου αυτού και τις βοηθούν να σκαρφαλώνουν στις μεγάλες κλίσεις. Η αμαξοστοιχία είναι ειδικά κατασκευασμένη, ώστε η οδόντωση να προσαρμόζεται στα σημεία της γραμμής, όπου αυτό επιβάλλεται, τόσο στην άνοδο όσο και στην κάθοδο της διαδρομής.
Πριν από 120 περίπου χρόνια, ο οδοντωτός σιδηρόδρομος Διακοπτού – Καλαβρύτων, ξεκινώντας από την παραλιακή πόλη του Διακοπτού και παράλληλα με τα χνάρια του ποταμού, έφτιαξε γέφυρες, τρύπησε σήραγγες, έριξε «δόντια» και κατάφερε να σκαρφαλώσει μέχρι τα Καλάβρυτα.
Από τότε και μέχρι σήμερα, ο Βουραϊκός ποταμός και ο Οδοντωτός πορεύονται μαζί. Το τραινάκι ενσωματώθηκε τόσο καλά στο φυσικό περιβάλλον, που μοιάζει σαν να ήταν πάντα εκεί. Ο τρόπος της κατασκευής του δεν επιβάρυνε το οικοσύστημα του φαραγγιού. Με το ξύλο και την πέτρα της περιοχής, οι τεχνικοί έκαναν για χάρη του τραίνου έργα που νομίζεις ότι τα έφτιαξε η φύση από μόνη της.
Ο Οδοντωτός σιδηρόδρομος Διακοπτού – Καλαβρύτων κάτω από την σκιά του Χελμού
Οδοντωτός δεν είναι απλώς το «τραινάκι». Το φαράγγι του Βουραϊκού και ο οδοντωτός σιδηρόδρομος Διακοπτού-Καλαβρύτων είναι μια μοναδική ατραξιόν της Ελλάδος. Ξεκινά από τον σιδηροδρομικό σταθμό της παραλιακής πόλης του Διακοπτού και ακολουθεί το φαράγγι του Βουραϊκού. Η διαδρομή, διάρκειας μιας ώρας και απόστασης 22 χλμ καταλήγει στην πόλη των Καλαβρύτων σε υψόμετρο 750μ.
Περνώντας από 49 γέφυρες και διατρέχοντας τοπία εξαιρετικού φυσικού κάλλους, δεν έχει χαρακτηριστεί άδικα ως «αξιόλογο τεχνικό έργο», σε εγκαταστάσεις που είναι «ιστορικά διατηρητέα μνημεία«.
Τα Καλάβρυτα και η ευρύτερη περιοχή αποτελούν τουριστικό θέρετρο για όλες τις εποχές του χρόνου Τόπος με ιστορία και απαράμιλλες φυσικές ομορφιές, προσελκύει επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Χιλιάδες χρόνια, ο Βουραϊκός ποταμός ξεκινάει το ταξίδι του από Καλάβρυτα, διατρέχει το ομώνυμο φαράγγι και καταλήγει στο Διακοπτό, στις ακτές του Κορινθιακού κόλπου.
Μια περιοχή όπου αφθονούν πόλεις, χωριά, με φιλόξενους κατοίκους, με μοναδική φύση και με το άρωμα της ελληνικής καθημερινότητας. Για να γραφτεί η ιστορία αυτού του τόπου, χρειάζονται τόμοι ολόκληροι. Την αληθινή γεύση, όμως, θα την δώσει το ταξίδι με το τραινάκι!
Τα έργα κατασκευής του δικτύου άρχισαν το 1889 και τα εγκαίνια έγιναν στις 10 Μαρτίου του 1896. Από τότε και μέχρι σήμερα ο Οδοντωτός ταξιδεύει καθημερινά, όλες τις εποχές του χρόνου, ότι καιρό κι αν κάνει. Εύρος γραμμής: 0,75 μέτρα, η ιδιαιτερότητα αυτή είναι που κάνει τον Οδοντωτό να είναι ο στενότερος στον κόσμο.
Μια διαδρομή, μια ιστορία
Πριν από 120 χρόνια περίπου, η Ελλάδα ήταν πολύ μικρότερη κι αδύναμη. Ο Χαρίλαος Τρικούπης, πρωθυπουργός τότε της Ελλάδος, θέλησε να δημιουργήσει τοπικά σιδηροδρομικά δίκτυα, με αφετηρία κάποια σημεία δίπλα στο κυρίως σιδηροδρομικό δίκτυο και με πλάτος γραμμής 75 εκατοστά.
Η μελέτη ανατίθεται σε Γάλλους επιστήμονες. Τα στοιχεία της αποκαλύπτουν ότι το κόστος της κατασκευής θα έφτανε το 1.000.000 δραχμές, ενώ για αμαξωτό δρόμο θα ξεπερνούσε το 1.100.000. Ακόμη, ότι το κόστος για κάθε μετακινούμενο άτομο και κάθε τόνο εμπορευμάτων θα πλησίαζε στην περίπτωση του τραίνου τις 2,30 δραχμές, ενώ οδικώς η μετακίνηση του επιβάτη θα έφτανε τις 5 δραχμές και των εμπορευμάτων τις 15 δραχμές για κάθε τόνο. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο χρόνος – τον οποίο θα απαιτούσε η κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου – ήταν οι δέκα μήνες.
Η σύμβαση της κατασκευής του δικτύου του Οδοντωτού και της εκμετάλλευσης του για 92 χρόνια υπογράφεται με τους «Σιδηρόδρομους-Πειραιώς-Αθηνών-Πελοποννήσου» (ΣΠΑΠ) και το ελληνικό δημόσιο. Ένα χρόνο μετά την υπογραφή της πρώτης σύμβασης, αποφασίζει να κατασκευαστεί το τμήμα Καλάβρυτα μέχρι Τρίπολη, με μήκος 90χλμ. και κόστος 3.900.000 δραχμές.
Στο μεταξύ, η κατασκευή του τμήματος από το Διακοπτό ως τα Καλάβρυτα ανατίθεται στον Γάλλο εργολάβο Ατόν. Πολλοί τον διαδέχονται, το προβλεπόμενο δεκάμηνο γίνεται 5ετία, και το ένα 1.000.000 δραχμές διογκώνεται σε 3.500.000 δραχμές. Αυτές οι υπερβάσεις θα γίνουν η αιτία για μην πραγματοποιηθεί ποτέ η συνέχεια της γραμμής μέχρι την Τρίπολη!
Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφέρουμε ότι οι Γάλλοι τεχνικοί είχαν προτείνει εξαρχής την ηλεκτροκίνηση της γραμμής με παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φράγματα που θα μπορούσαν να κατασκευάσουν μεταξύ 3ου και 15ου χιλιομέτρου, εκμεταλλευόμενοι τους αλλεπάλληλους καταρράκτες που δημιουργεί η ροή του ποταμού.
Εκτός από τη μελέτη και τον σχεδιασμό του δικτύου που οφείλεται σε Γάλλους τεχνικούς, στο έργο εργάστηκαν πολλοί Ιταλοί εργάτες που είχαν την εμπειρία των ορεινών σιδηροδρόμων των Άλπεων.
Λόγω του δυσπρόσιτου εδάφους και των φτωχών τεχνικών μέσων της εποχής, το όλο εγχείρημα αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολο απ’ ότι υπολόγιζαν οι σχεδιαστές. Παρ’ όλα αυτά, το έργο θεωρείται κατασκευαστικός άθλος, ακόμη και με τα σημερινά δεδομένα.
