Αναστολή λειτουργίας όλων των τελεφερίκ στη πορτογαλική πρωτεύουσα μετά το δυστύχημα με τους 17 νεκρούς – Αναθεωρήθηκε ο αριθμός των τραυματιών – Οι αρχές διερευνούν τις συνθήκες της τραγωδίας.
Η Πορτογαλία βρίσκεται σε κατάσταση σοκ μετά το δυστύχημα που στοίχισε τη ζωή σε 17 ανθρώπους, όταν εκτροχιάστηκε το 140 ετών τελεφερίκ Gloria, ένα σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο της πρωτεύουσας της χώρας, Λισαβόνας. Το τελεφερίκ συνδέει τις περιοχές Restauradores και Príncipe Real στη Λισαβόνα και είναι δημοφιλές στους τουρίστες. Άλλα 18 άτομα μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, πέντε από τα οποία σε σοβαρή κατάσταση, σύμφωνα με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Μεταξύ των θυμάτων του ατυχήματος, που συνέβη γύρω στις 18:05, υπήρχαν και ξένοι, αν και η εθνικότητά τους δεν έχει επιβεβαιωθεί, σύμφωνα με τις Αρχές.
Ο δήμαρχος της Λισαβόνας, Κάρλος Μοέδας, επισκέφθηκε το νοσοκομείο την Τετάρτη το βράδυ, χαρακτηρίζοντας το δυστύχημα «τραγική στιγμή για την πόλη». Η πορτογαλική κυβέρνηση, η οποία θα υποδεχτεί τον δήμαρχο σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Πέμπτη, κήρυξε εθνικό πένθος. Το δυστύχημα συνέβη λίγο μετά τις 6 το απόγευμα (ώρα Λισαβόνας). Τα τελεφερίκ της πόλης είναι απαραίτητα μέσα μαζικής μεταφοράς για τη μετακίνηση σε μια πόλη με πολλούς λόφους. Αλλά τα τελευταία χρόνια, έχουν γίνει τουριστικά αξιοθέατα.
Το τελεφερίκ, το οποίο μπορεί να μεταφέρει γύρω στους σαράντα επιβάτες (τους μισούς από τους οποίους ορθίους), είναι ένα μέσο μεταφοράς που χρησιμοποιούν πολυάριθμοί τουρίστες που επισκέπτονται την πορτογαλική πρωτεύουσα. Είναι «μια τραγωδία που δεν είχε συμβεί ποτέ στην πόλη μας», δήλωσε ο δήμαρχος της Λισαβόνας Κάρλος Μοέδας.
Ο πρόεδρος της χώρας, Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα, εξέφρασε τα συλλυπητήριά του προς τις οικογένειες που επλήγησαν από αυτή την τραγωδία.
Τι προκάλεσε το δυστύχημα
Για την ώρα, δεν έχει γίνει γνωστό τι ακριβώς προκάλεσε το τραγικό δυστύχημα, το οποίο συνέβη σε ώρα αιχμής, στις 6 το απόγευμα (τοπική ώρα, 8μμ ώρα Ελλάδας). Πορτογαλικά και διεθνή ΜΜΕ αναφέρουν ότι υπάρχει περίπτωση να αποκολλήθηκε το ηλεκτρικό καλώδιο που ρευματοδοτεί το τελεφερίκ. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία της Λισαβόνας έχει αναφέρει ότι το δυστύχημα προκλήθηκε από “καλώδιο που είχε χαλαρώσει”, όπως μετέδωσε η αμερικανική εφημερίδα New York Times.
Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή, το βαγόνι που εκτροχιάστηκε ήταν υπεράριθμο.
Carris: Τα πρωτόκολλα συντήρησης τηρούνται σχολαστικά
Η εταιρεία Carris, η οποία διαχειρίζεται το «Elevador da Glória», με ανακοίνωσή της επιβεβαίωσε ότι «όλα τα πρωτόκολλα συντήρησης εκτελέστηκαν και τηρήθηκαν, δηλαδή η γενική συντήρηση, η οποία πραγματοποιείται κάθε τέσσερα χρόνια. Οι ενδιάμεσες συντηρήσεις οι οποίες πραγματοποιούνται κάθε δύο χρόνια, πραγματοποιήθηκαν κανονικά το 2022 και το 2024».
Η διαχειρίστρια εταιρεία ανέφερε επίσης ότι «τα μηνιαία και εβδομαδιαία προγράμματα συντήρησης και οι καθημερινές επιθεωρήσεις έχουν τηρηθεί σχολαστικά» και πρόσθεσε ότι «ξεκίνησε αμέσως έρευνα, από κοινού με τις αρχές, για να προσδιοριστούν τα πραγματικά αίτια αυτού του ατυχήματος».
Δύο έρευνες σε εξέλιξη
Ο γενικός εισαγγελέας της Λισαβόνας έχει διατάξει έρευνα για τα αίτια του δυστυχήματος ενώ σε δηλώσεις του είπε ότι η έρευνα διατάχθηκε “όπως συνηθίζεται μετά από τέτοια περιστατικά και όπως ορίζει ο νόμος”.
Το πρακτορείο Lusa μετέδωσε επίσης, ότι η εταιρεία Carris, ιδιοκτήτρια του τελεφερίκ, έχει ξεκινήσει τη δική της παράλληλη έρευνα. Η μόνο πληροφορία που έχει γνωστοποιηθεί από την Carris είναι ότι οι προβλεπόμενες εργασίες συντήρησης (σέρβις) στο τελεφερίκ είχαν γίνει κανονικά και υπάρχουν τα πιστοποιητικά που το αποδεικνύουν.
Οι αρχές της Πορτογαλίας δεν έχουν ανακοινώσει επισήμως στοιχεία για τα θύματα του δυστυχήματος ωστόσο διεθνή ΜΜΕ αναφέρουν ότι μεταξύ των νεκρών είναι και τουρίστες. Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι θα προσφέρει υποστήριξη εφόσον υπάρχουν Βρετανοί ανάμεσα στα θύματα.
Στιγμές πανικού μετά το δυστύχημα
Στο σημείο του δυστυχήματος επικράτησαν στιγμές πανικού αμέσως μετά τον εκτροχιασμό και τη συντριβή του τελεφερίκ. Αυτόπτες μάρτυρες φώναζαν “υπάρχουν παιδιά μέσα εκεί” και καλούσαν τους διασώστες να τα εντοπίσουν.
Μία γυναίκα που είδε τη στιγμή του δυστυχήματος είπε στην πορτογαλική τηλεόραση ότι το τελεφερίκ “χτύπησε το κτίριο με τεράστια δύναμη και διαλύθηκε σαν πύργος από τραπουλόχαρτα”. Ένας άλλος αυτόπτης μάρτυρας είπε σε πορτογαλική εφημερίδα ότι το τελεφερίκ ήταν “εκτός ελέγχου, χωρίς φρένα”.
Το τελεφερίκ “Γκλόρια”
Το τελεφερίκ «Γκλόρια» αποτελεί εθνικό μνημείο στην Λισαβόνα της Πορτογαλίας και κάθε χρόνο προσελκύει εκατομμύρια τουρίστες. Τα κίτρινα και λευκά βαγόνια που ονομάζονται «Elevador da Glória» και είναι από τα πιο δημοφιλή τουριστικά αξιοθέατα της Λισαβόνας και χρονολογούνται από το 1800.
Το τελεφερίκ «Γκλόρια» ξεκίνησε την λειτουργία του για πρώτη φορά το 1885 και ηλεκτροδοτήθηκε το 1915. Είναι μία από τις τρεις γραμμές τελεφερίκ που διαχειρίζεται η δημοτική εταιρεία μεταφορών της Λισαβόνας, Carris.
Πρόκειται για ένα αντίρροπου χαρακτήρα τελεφερίκ (counterbalanced funicular) δηλαδή δύο βαγόνια είναι μονίμως συνδεδεμένα στα αντίθετα άκρα ενός συρματόσχοινου, το οποίο είναι τυλιγμένο πάνω από μια τροχαλία στο άνω άκρο της γραμμής. Το καλώδιο συνδέει τα δύο βαγόνια μεταξύ τους, έτσι ώστε το ένα να ανεβαίνει καθώς το άλλο κατεβαίνει, με το κάθε βαγόνι να λειτουργεί ως αντίβαρο για το άλλο.
Μεταφέρει ετησίως 3 εκατομμύρια επιβάτες σε μια σύντομη αλλά απότομη διαδρομή περίπου 260 μέτρων και συνδέει την κεντρική πλατεία Restauradores της Λισαβόνας με το Bairro Alto, μια γειτονιά γνωστή για την έντονη νυχτερινή της ζωή.
Οι τουρίστες συχνά σχηματίζουν μεγάλες ουρές για το τρίλεπτο ταξίδι, το οποίο προσφέρει υπέροχη θέα της πόλης και την ευκαιρία κάποιος να δει από κοντά τα βαγόνια να κινούνται στους πλακόστρωτους δρόμους της Λισαβόνας. Η γραμμή χρησιμοποιείται, επίσης, καθημερινά από τους κατοίκους που θέλουν να αποφύγουν να ανέβουν με τα πόδια τους απότομους λόφους της πρωτεύουσας.
«Τι έγινε ρε παιδιά;», αναρωτιόταν ο Σπύρος Παπαδόπουλος στους Απαράδεκτους. Τριάντα και βάλε χρόνια πριν. Αυτή η ατάκα πλέον είναι το μότο μας.«Τι γίνεται ρε παιδιά;», αναρωτιόμαστε σχεδόν καθημερινά. Ξυπνάμε κάθε μέρα και πραγματικά δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει. Δεν υπερβάλω, σοβαρά το λέω. Κάθε πρωί ξυπνάω και πλέον η πρώτη δουλειά που κάνω, είναι να κοιτάω τις ειδοποιήσεις στο κινητό μου και κάθε μέρα κάτι τραγικό έχει συμβεί.
Δεν προλαβαίνουμε πλέον να καταναλώνουμε καταστροφές
Δεν προλαβαίνουμε πλέον να καταναλώνουμε καταστροφές. Δεν έχει σημασία πού βρίσκεσαι, στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, σε πρωτεύουσα ή στο πιο ακριτικό χωριό, οι πιθανότητες να πάθεις κάτι – το οτιδήποτε, είναι ίδιες. Ήταν το ίδιο και παλαιότερα και δεν τα μαθαίναμε; Μπορεί και να ήταν, αλλά εμείς στο τώρα βρισκόμαστε και το τώρα μας είναι επικίνδυνο. Απλά πράγματα. Αυτή τη στιγμή, είναι επικίνδυνο να ζεις στον ευρωπαϊκό νότο. Τελεία και παύλα. Δεν χρειάζεται να το ζαχαρώνουμε.
Οι θεσμοί είναι υπό διάλυση, η ανθρωπιά μας επίσης κι αυτό είναι ίσως το πιο ουσιώδες. Μεταξύ μας, κανένας δεν είχε ποτέ σε καμία σοβαρή υπόληψη το κράτος, αλλά τουλάχιστον είχαμε ο ένας τον άλλον. Πλέον, ακόμη κι αυτό είναι αμφίβολο. Φταίει η οικονομική κρίση; Η καραντίνα; Η έλλειψη παιδείας; Η αίσθηση για έλλειψη δικαιοσύνης; Το δημοκρατικό έλλειμμα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι πολιτικές λιτότητας επί σειρά ετών; Όλα τα παραπάνω κι ακόμα περισσότερα; Υπάρχει βαθιά σήψη γύρω μας και αναβλύζει όπως οι υπόνομοι κάθε φορά που βρέχει για δέκα λεπτά. Ειλικρινά, νιώθω πολύ τυχερή που δεν έχω παιδιά. Τουλάχιστον, έχω μόνο την ευθύνη του εαυτού μου. Ούτε να φανταστώ δεν μπορώ, να πρέπει να προστατεύσω κι ένα παιδί με όσα γίνονται γύρω μας κάθε μέρα.
Την νιώθεις την απόγνωση των κατοίκων. Την βλέπεις σε βίντεο κάθε μέρα που χάνουν τις ζωές, τα σπίτια, τις περιουσίες, τα ζωντανά τους. Η απόγνωση θα φέρει μίσος και το μίσος θα φέρει κλωτσιές σε αποβάθρες πλοίων και μαχαίρια έξω από τα γήπεδα. Αν όχι από τους ίδιους, από τα παιδιά τους. Αλυσίδα είναι όλο αυτό και κανένας κρίκος δεν γλιτώνει. Και στην μέση κράτη ανήμπορα. Αποδεδειγμένα ανήμπορα, κάθε μέρα το βλέπουμε. Δεν μπορούν γιατί δεν θέλουν; Δεν μπορούν γιατί δεν τους απασχολεί; Δεν μπορούν γιατί δεν το θεωρούν σημαντικό; Σε όλες τις βαθμίδες ανήμπορα. Από την τοπική αυτοδιοίκηση, μέχρι τις εθνικές κυβερνήσεις, αλλά και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και όργανα.
Δεν σαπίζουν έτσι ξαφνικά οι κοινωνίες, δεν έχει γίνει κανονικότητα το σύνθημα “από τύχη ζούμε”, είτε στην Ελλάδα, την Ισπανία ή την Πορτογαλία. Δεν είναι αποτέλεσμα λίγων ετών όλο αυτό. Είναι δεκαετίες που αρμενίζουμε πολύ στραβά και πλέον, σκάμε πάνω σε ξερονήσια και παγόβουνα, ανάλογα με την εποχή του χρόνου.