Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συναντά τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο με φόντο τον πιο μακροχρόνιο πόλεμο στην ιστορία του Ισραήλ – Από προσεκτικός ηγέτης μετατράπηκε σε «τζογαδόρο» της Μέσης Ανατολής – αλλά η Ιστορία και οι σύμμαχοί του ίσως τον προδώσουν
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ετοιμάζεται να συναντήσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στον Λευκό Οίκο, σε μια στιγμή όπου η Μέση Ανατολή και ο ίδιος έχουν αλλάξει ριζικά μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.
Ο Τραμπ μιλά για πιθανή συμφωνία που θα βάλει τέλος στον πόλεμο στη Γάζα. Ωστόσο, το σχέδιο αυτό αποτελεί πολιτική παγίδα για τον Νετανιάχου, ο οποίος πλέον έχει μετατραπεί από προσεκτικός διαχειριστής σε ηγέτη που ρισκάρει και επενδύει στη σύγκρουση. Σε ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social την Κυριακή, ο Τραμπ έγραψε: «Έχουμε πραγματική ευκαιρία για ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ. ΟΛΟΙ ΣΥΜΦΩΝΟΥΝ ΓΙΑ ΚΑΤΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ, ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ. ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΟΥΜΕ!!!»
Κατά τη διάρκεια των συναντήσεών του στη Νέα Υόρκη αυτήν την εβδομάδα στα Ηνωμένα Έθνη, ο Τραμπ παρουσίασε ένα νέο 21-προτάσεων σχέδιο στους Άραβες και μουσουλμάνους ηγέτες για την κατάπαυση του πυρός: μόνιμη ανακωχή, απελευθέρωση όλων των Ισραηλινών ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς και ανάπτυξη διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης στη Λωρίδα της Γάζας. Μια διεθνής επιτροπή θα εποπτεύει μία παλαιστινιακή επιτροπή που θα διοικεί την περιοχή σε μεταβατική περίοδο. Ερωτηθείς για τις συνομιλίες περί Γάζας στο Fox News την Κυριακή, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance δήλωσε πως αισθάνεται «πιο αισιόδοξος για το πού βρισκόμαστε τώρα απ’ ό,τι οποιαδήποτε άλλη στιγμή τους τελευταίους μήνες». Πρόσθεσε όμως: «Αυτά τα πράγματα μπορεί να εκτροχιαστούν την τελευταία στιγμή».
Τα τελευταία δύο χρόνια, η ισραηλινή πολεμική μηχανή έχει εξαπολύσει επιθέσεις που κάποτε θεωρούνταν αδιανόητες: από τη Δαμασκό και την Τεχεράνη μέχρι την Ντόχα. Ο ίδιος ο Νετανιάχου καυχήθηκε στον ΟΗΕ ότι:
- «Συντρίψαμε τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ»
- «Καταστρέψαμε τα όπλα του Άσαντ στη Συρία»
- «Ανατινάξαμε το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν»
Η τρέχουσα σύγκρουση με τη Γάζα, που διαρκεί σχεδόν δύο χρόνια, είναι η μεγαλύτερη και πιο αιματηρή στην ιστορία του Ισραήλ – σε πλήρη αντίθεση με τις σύντομες επιχειρήσεις του παρελθόντος.
Η μεγάλη αλλαγή του Νετανιάχου
Ερωτηθείς επίσης για το σχέδιο που στηρίζει ο Τραμπ, ο Νετανιάχου είπε στο Fox: «Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό», προσθέτοντας: «Δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη, αλλά δουλεύουμε πάνω σε αυτό με την ομάδα του προέδρου Τραμπ, όπως μιλάμε. Ελπίζω να το πετύχουμε.»
Στην προκλητική ομιλία του στον ΟΗΕ την Παρασκευή, ο Νετανιάχου δεν αναφέρθηκε στο σχέδιο των 21 σημείων και επέμεινε ότι το Ισραήλ θα «ολοκληρώσει το έργο» έναντι της Χαμάς στη Γάζα και δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους — όπως ζητά μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας. Ο Ισραηλινός ηγέτης επανέλαβε τους όρους του για τη λήξη του πολέμου: απελευθέρωση 48 ομήρων — εκ των οποίων πιστεύεται ότι οι 20 ζουν ακόμη — και το να παραδώσει τη Χαμάς τα όπλα της. Απέκλεισε επίσης οποιονδήποτε ρόλο για την Παλαιστινιακή Αρχή στη Γάζα, που ασκεί περιορισμένη αυτοδιοίκηση στη Δυτική Όχθη.
Αξιωματούχος του Ισραήλ είπε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα ότι το Τελ Αβίβ «γνωρίζει» το σχέδιο που στηρίζουν οι ΗΠΑ, αλλά ότι «ό,τι και αν εφαρμοστεί θα είναι με τη συναίνεση του Ισραήλ. Τίποτα δεν θα συμβεί χωρίς αυτήν.»
Ο Νετανιάχου ήταν για χρόνια γνωστός για την προσεκτική και συγκρατημένη στρατηγική του. Μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, όμως, υιοθέτησε ένα νέο δόγμα επιθετικότητας. Παρά τις αντιρρήσεις του ίδιου του στρατού, προχώρησε σε χερσαίες επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου και επέκτεινε τον πόλεμο σε πολλά μέτωπα.
Σύμφωνα με αναλυτές, ο φόβος που παραδοσιακά τον κρατούσε σε αδράνεια έχει μετατραπεί σε φόβο για την υστεροφημία του: να μη μείνει στην Ιστορία ως ο ηγέτης της καταστροφής της 7ης Οκτωβρίου, αλλά ως ο «σωτήρας» που άλλαξε τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η αλήθεια είναι πιο περίπλοκη. Οι ακροδεξιοί σύμμαχοί του, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμοτριτς, απειλούν να ρίξουν την κυβέρνησή του αν τερματίσει τον πόλεμο. Έτσι, ο Νετανιάχου μοιάζει εγκλωβισμένος:
- Φοβάται τη διακοπή του πολέμου όσο και τη συνέχισή του.
- Αποφεύγει τις συμφωνίες, αλλά και τις μεγάλες αποφάσεις.
- Παρουσιάζεται άλλοτε ως προσεκτικός «μάνατζερ» και άλλοτε ως ριψοκίνδυνος τζογαδόρος.
Τι φέρνει η συνάντηση Νετανιάχου με τον Τραμπ
Η αμερικανική στήριξη παραμένει κρίσιμη, αλλά όχι δεδομένη. Ο Τραμπ στηρίζει τις ισραηλινές επιθέσεις, αλλά την ίδια στιγμή δείχνει έτοιμος να επιβάλει μια νέα «ανακωχή» που θα μπορούσε να ανατρέψει τα σχέδια του Νετανιάχου για στρατιωτική δόξα.
Το ερώτημα που πλανάται είναι ξεκάθαρο: Έχει όντως αλλάξει ο Νετανιάχου ή παραμένει ο ίδιος ηγέτης που φοβάται τις αποφάσεις – μόνο που τώρα παίζει με το χαρτί του πολέμου;
Με πληροφορίες από CNN