Το νέο κέντρο της Θεσσαλονίκης, ο θρύλος του still rocks Αγροτικού Αστέρα, τα πρώην βοσκοτόπια που έγιναν μεζονέτες με πιλοτή, η παλιά ονομασία «Κουκλουτζάς», ταξίδι ολόκληρο, όπως έλεγαν οι παλιοί Θεσσαλονικείς. Εύοσμος, ταξίδι τώρα. Στη δυτική πλευρά της πόλης, δεκαπέντε λεπτά από την Αριστοτέλους, βρίσκεσαι σε έναν άλλο πλανήτη, αντικρίζοντας μια άλλη όψη της πόλης.
*Γράφει η Ασημίνα Τούνα
Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη. Ανατολική όχθη. Θυμάμαι τις πρώτες μου βόλτες στο παλιό Λούνα Παρκ και το άγαλμα του Μ. Αλεξάνδρου, τα πρώτα γλειφιτζούρια απ’ τη γωνία Μαρτίου με Βασιλίσσης Όλγας. Ύστερα, ήρθε η μετακόμιση στα δυτικά και τον Εύοσμο. Και μαζί της ήρθε κι η αστυφιλική μου διάθεση.
Διότι, στις αρχές της δεκαετίας του ’90 ο Εύοσμος ήταν, μάλλον, ένα μεγάλο χωριό. Μπορεί τα βουστάσια, στα οποία – κατ’ ευφημισμό – οφείλει το όνομά του, να μην υπήρχαν πια, αλλά η απόσταση από το κέντρο της πόλης και η γειτνίαση με τα βιομηχανικά περίχωρα είχαν κρατήσει την περιοχή σε χαμηλά επίπεδα ανάπτυξης. Έτσι, αναγκάστηκα τα πρώτα χρόνια να υφίσταμαι το πρωινό μου ξύπνημα από το λάλημα ενός πετεινού που κάποιος γείτονας έτρεφε στην αυλή του.
Μετά από λίγα χρόνια, ο πετεινός και το μικρό κοτέτσι εξαφανίστηκαν – το οικόπεδο δόθηκε αντιπαροχή και στη θέση του υψώθηκε μια ακόμη πολυκατοικία. Τσιμέντο στο τσιμέντο, ο Εύοσμος έχει να λέει ότι έγινε στα μέσα της δεκαετίας του ’90 θέμα στο CNN ως «η περιοχή με τον υψηλότερο δείκτη ανοικοδόμησης παγκοσμίως» και με 100.000 κατοίκους πια, καθίσταται το κέντρο του δεύτερου μεγαλύτερου δήμου στη Βόρεια Ελλάδα. Ονειρεύεται ένα μέλλον καλύτερο από αυτό που οι περίφημες «υποβαθμισμένες δυτικές συνοικίες» της πόλης μέχρι πρότινος ζούσαν.
Η μέση ηλικία στο δήμο Ευόσμου – Κορδελιού (σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ) προσδιορίζεται στα 35,9 έτη, γεγονός που καθιστά το δήμο τον τρίτο μικρότερο ηλικιακά στη χώρα, μετά τους δήμους Ασπρόπυργου και Φυλής στη Δυτική Αττική. Η περιοχή κατοικείται κυρίως από οικογένειες και διαθέτει 25 δημοτικά, 7 γυμνάσια και 12 λύκεια.
Ο δημόσιος χώρος στην περιοχή είναι πολύ πιο καθαρός από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, την Καλαμαριά, το Φάληρο και την Τούμπα, ενώ απειροελάχιστα καταστήματα είναι εγκαταλελειμμένα – συγκριτικά με την ερημιά σε πολλές από τις περιοχές του κεντρικότερου δήμου της πόλης. Μάλιστα, σε αντίθεση με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, στον Εύοσμο θα βρεις πάρκα, μικρές εστίες πρασίνου, τα οποία διαθέτουν δημόσιες βρύσες με νερό, καθώς και νέους κάδους απορριμάτων, ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης ρούχων (μωβ κάδοι).
Διασχίζοντας τη λεωφόρο Λαγκαδά, στο ύψος της πλατείας Βαρδαρίου, οι ντόπιοι λένε ότι περνάς τα σύνορα. Αν είσαι ανυποψίαστος, δεν το καταλαβαίνεις. Κάποτε, το μόνο που παρατηρούσες όσο προχωρούσες ήταν ότι πληθαίνουν τα φορτηγά, λιγοστεύουν οι πεζοί, ψηλώνουν οι πολυκατοικίες και ο ορίζοντας στενεύει. «Τι πας να κάνεις στην Άγρια Δύση;», «Δεν έχει τίποτα εκεί», μας είχαν πει οι κάτοικοι του κέντρου και των ανατολικών συνοικιών. Για τους περισσότερους η δυτική Θεσσαλονίκη είναι πιο πολύ πέρασμα, παρά προορισμός. Κάτι αλλάζει, όμως, τα τελευταία χρόνια στους δήμους που κατοικεί το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Θεσσαλονίκης.
Τα παλιά κλισέ της υποβαθμισμένης δυτικής συνοικίας πέφτουν μαζί με τα τελευταία παλιά σπίτια. Οι κάτοικοι δεν είναι πια μόνο οι παλιοί ντόπιοι κάτω από τον κεντρικό δρόμο της Καραολή και Δημητρίου (ναι, ήταν δύο και ήταν Κύπριοι, όχι ένας, ο «Δημήτρης Καραολής») που πλέον συχνά ασφυκτιά στην κίνηση, αλλά και οι νέες οικογένειες της Νέας Πολιτείας, που αναζητούν εδώ ένα «αστικού τύπου προάστιο». Πλάι στους Έλληνες της Γερμανίας, που βρήκαν εδώ προ δεκαετιών φτηνά σπίτια και οικόπεδα, μένουν τώρα πρώην κάτοικοι του κέντρου που αγανάκτησαν από τις καθυστερήσεις και την κίνηση λόγω FlyOver ή επιθύμησαν μια πιο ήσυχη κατοικία. Κι αν η συγκοινωνία με το κέντρο παραμένει σχετικά κακή, με ασταθή δρομολόγια και γεμάτα λεωφορεία, δεν πειράζει: Η ντόπια αγορά καλύπτει τις ανάγκες του αυξανόμενου πληθυσμού.
Τίποτα δεν υπάρχει πια στον Εύοσμο που να θυμίζει το παλιό Χαρμάνκιοϊ ή τον Νέο Κουκλουτζά. Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται με – πραγματικά – ραγδαίους ρυθμούς, κόντρα σε ό,τι άλλο συμβαίνει στις υπόλοιπες περιοχές της Θεσσαλονίκης, ακόμη και στην εικόνα που παρουσιάζει πια το κέντρο της. Θα μπορούσαμε να πούμε πως πρόκειται για το κέντρο των δυτικών συνοικιών, ωστόσο η φήμη του ξεπερνά τα όρια αυτών. Μιας και συγκεντρώνει τόσο κατοίκους της περιοχής και των γύρω γειτονιών, αλλά και κόσμο από κάθε γωνιά της Θεσσαλονίκης.
Μεγάλωσα στον Εύοσμο και κατέχει πια μια ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μου. Γι’ αυτό και σας παίρνω μαζί μου, σε μια δική μου βόλτα στον Εύοσμο και στα πέριξ, για να διαπιστώσουμε μαζί πως αυτή η περιοχή έχει τη δική της χάρη – κάτι που αποδεικνύεται και από το πόσο πολύ έχει «ανέβει» τα τελευταία χρόνια και έχει γίνει σημείο συνάντησης όχι μόνο για τους κατοίκους της, αλλά και για «επισκέπτες».
Τι να δεις
Ο ναός του Αγίου Αθανασίου είναι το σύμβολο του Ευόσμου, αλλά και της ευρύτερης περιοχής. Έχει ανακηρυχθεί με υπουργική απόφαση ιστορικό διατηρητέο μνημείο και στο τέμπλο του βρίσκονται μερικές από τις πιο παλιές εικόνες που χρονολογούνται όλες από το έτος 1819. Θεωρείται ο παλαιότερος μεταβυζαντινός ναός της Δυτικής Θεσσαλονίκης.
Το 2013 ο ναός αναπαλαιώθηκε υποδειγματικά. Έτσι, φανερώθηκε η πέτρα στους τοίχους αφού αφαιρέθηκαν τα πολλαπλά στρώματα σοβά. Οι δράσεις για τους φτωχούς και άστεγους λειτουργούν εδώ και χρόνια και έχει αναλάβει την διανομή του συσσιτίου στην αυλή του Ναού για 400 – 450 άτομα, που προσφέρεται καθημερινά από τους ανθρώπους του ναού με την βοήθεια και των εθελόντριών κυριών του Ευόσμου.
Λίγο πριν την Ελληνική Επανάσταση, το 1818, οι λίγοι κτηνοτρόφοι κάτοικοι της περιοχής χτίζουν την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου και δημιουργείται έτσι το πρώτο σημείο αναφοράς του οικισμού. Πολλά χρόνια αργότερα, το 1922 ο πληθυσμός αυξάνεται κατά πολύ, με την εγκατάσταση προσφύγων που έρχονται από τη Μικρά Ασία, κυρίως από τον Κουκλουτζά. Τέσσερα χρόνια μετά την προσφυγική εγκατάσταση ο οικισμός μετονομάστηκε «Νέος Κουκλουτζάς«. Το τοπωνύμιο διατηρήθηκε για τρεις δεκαετίες, ώσπου το 1955 μετονομάστηκε τελικά σε «Εύοσμος» (σε μετάφραση της προηγουμένης τουρκικής ονομασίας).
Οι μνήμες από την πατρίδα του ξεριζωμού παραμένουν μέχρι και σήμερα, μιας και τρεις κεντρικές οδοί του Ευόσμου φέρουν, αντίστοιχα, τρία σημαντικά τοπωνύμια της Μικράς Ασίας, προς τιμήν των μικρασιατικών ιστορικών καταβολών των κατοίκων:
– Η οδός Σμύρνης, θυμίζοντας την πανέμορφη πρωτεύουσα της Ιωνίας
– Η οδός Νυμφαίου, προς τιμήν της αρχαίας ελληνικής αποικίας στην Ιωνία της Μικράς Ασίας
– Η οδός Μαιάνδρου, που παραπέμπει στον ομώνυμο ποταμό της Μικράς Ασίας
Χαμηλά στην οδό Αριστοτέλους υπάρχει μνημείο για τον Μανόλη Ανδρόνικο, αρχαιολόγο των ανασκαφών στη Βεργίνα. Και στην οδό Παπάγου, λειτουργεί τον τελευταίο μισό αιώνα το εργαστήρι μουσικών οργάνων «Καμπάνα» του Παλαβρατζή – τα μπουζούκια που φτιάχτηκαν εκεί μέσα, ηχογράφησαν τις μεγαλύτερες επιτυχίες στα στούντιο της Columbia.
Η οδός Νυμφαίου, έχει κάτι διαφορετικό να… δώσει σε όποιον περνάει από το συγκεκριμένο δρόμο. Ίσως, βέβαια, κάποιοι να θεωρήσουν κακόγουστη την πολυκατοικία που στέκεται εκεί, σίγουρα όμως όλοι θα συμφωνήσουν ότι πρόκειται για κάτι ξεχωριστό και διαφορετικό από τα συνηθισμένα!
Αρχιτέκτονας με φαντασία και αγάπη για τη θάλασσα και τα πλοία; Μπορεί… Το σίγουρο είναι, πάντως, πως ανάμεσα στις ψηλές και πυκνές πολυκατοικίες, ξεχωρίζει μία. Το γνωστό «Καράβι» σε κάνει να σταματάς, να κοιτάς και να αναρωτιέσαι αν αυτό που βλέπεις είναι όντως μια πολυκατοικία ή κάποιο καράβι που βρέθηκε ουρανοκατέβατο στα δυτικά.
Εκεί που χτυπά η καρδιά των Δυτικών
Παρά την ξέφρενη ανοικοδόμηση στα βόρεια του δήμου, η καρδιά του Ευόσμου εξακολουθεί να χτυπά στο κέντρο του, γύρω από την πλατεία του Δημαρχείου. Εκεί δίνονται τα περισσότερα ραντεβού, μπροστά στο Δημαρχείο και το πλήρως ανακατασκευασμένο σιντριβάνι με την μοντέρνα – πια – αισθητική. Καθημερινά, η πλατεία του Ευόσμου «ζει» από τον κόσμο που συγκεντρώνει.
Τις θερινές νύχτες, η πλατεία «βουλιάζει» από κόσμο που κάθεται στα εξωτερικά τραπέζια των καφέ ή απολαμβάνει τις βόλτες γύρω από το σιντριβάνι τρώγοντας καλαμπόκι ή παγωτό και πίνοντας κοκτέιλ στο χέρι. Έχει, μάλιστα, τόσο ταυτιστεί η πλατεία με τον Εύοσμο, που το Μάρτη του 2004 αυτήν είχαν διαλέξει τα ντόπια «γαλάζια παιδιά» για να πανηγυρίσουν εδώ, με τα χάλκινα της Γουμένισσας, τη νίκη της παράταξής τους.
Εάν την επισκεφτείς με αμάξι, θα πρέπει να οπλιστείς με υπομονή για να βρεις πάρκινγκ κι εάν δεν τα καταφέρεις, οι πιθανότητες αυξάνονται στην αλάνα που υπάρχει πίσω από την μεγαλοπρεπή εκκλησία του Ευαγγελισμού. (Tip: δοκίμασε λίγα μέτρα πιο μακριά στην αλάνα του Κέντρου Υγείας – πίσω από το γήπεδο του Αγροτικού Αστέρα – σε απόσταση λίγων βημάτων από την πίσω είσοδο του πεζοδρόμου).
Καθώς περνάν τα χρόνια, βλέπω τον Εύοσμο να εξελίσσεται, δίχως όμως να χάνει την αίσθηση της γειτονιάς και αυτό είναι και το στοιχείο που αγαπώ πολύ. Πλέον, μπορείς να βρεις αμέτρητες επιλογές, για ό,τι ζητήσεις. Καφέ και εστιατόρια με χαρακτήρα που, όμως, ενσωματώθηκαν στη γειτονιά, δίχως να αλλάζουν το ύφος της. Στον Εύοσμο ταιριάζουν όλοι και όλα: Μπακάλικα, παραδοσιακά καφενεία, γαστρονομικοί προορισμοί, καφέ, σινεμά και τέχνη.
Μία Νέα Πολιτεία γεννιέται
Στα βόρεια του Ευόσμου, σχεδόν από τη νοητή γραμμή του κλειστού γυμναστηρίου και πάνω, απλώνεται η Νέα Πολιτεία. Πρόκειται για μία περιοχή που χτίστηκε «εν μία νυκτί» – ή αλλιώς, βιαστικά, σε δέκα χρόνια γεμάτα αντιπαροχή.
Το κλειστό γυμναστήριο, καμάρι των δημοτών και σημάδι του ΟΑΣΘ για την ειδική γραμμή του 32, έδωσε στις αρχές του ’90 μια νέα πνοή στην περιοχή. Γύρω του υψώνονται κάθε μέρα και νέοι τσιμεντένιοι ογκόλιθοι, εκεί που παλιότερα υπήρχαν αχανείς αλάνες, διαμορφώνοντας μια περιοχή με ανοιχτά πεζοδρόμια, ευκολότερο πάρκινγκ και φτηνότερα ενοίκια – συνεπώς μια περιοχή ολοένα και πιο δημοφιλή.
Η περιφερειακή οδός έχει αναβαθμιστεί, ενώ έχουν προστεθεί πεζογέφυρες για την ευκολότερη διέλευση των πεζών. Ωστόσο, εκκρεμότητα αποτελεί μέχρι και σήμερα η λειτουργία των ασανσέρ για την διέλευση ατόμων με αναπηρίες.
Την τελευταία πενταετία, στις καθέτους της Αναγεννήσεως, παρατηρείται μια οικιστική έκρηξη. Δεκάδες νέες πολυκατοικίες με πάρκινγκ και συχνά μικρά πάρκα, έχουν εμφανιστεί δίπλα σε εγκαταλελειμμένες εκτάσεις γης. Οι οικογένειες που επέλεξαν να αγοράσουν αυτά τα διαμερίσματα, μπορεί σήμερα να βρίσκονται απομονωμένες και να χρειάζονται όχημα για να εξυπηρετήσουν οποιαδήποτε ανάγκη, ωστόσο η περιοχή παρουσιάζει μια σταθερή ανάπτυξη, η οποία καθιστά την αγορά ακινήτου, μια επένδυση για το μέλλον.
Η ανάπτυξη, όμως, δεν αρκείται στα δομικά υλικά, παρά αποκτά και συναίσθημα. Άμα φτιάχνει ο καιρός, το γυμναστήριο γεμίζει από φερέλπιδες αθλητές, αμετανόητους ποδηλάτες και νεαρά ζευγάρια που ανταλλάσσουν εφηβικά φιλιά στο σκότος. Αν θες περισσότερη κίνηση, περπατάς λίγα μέτρα πιο πάνω, ως τον περιφερειακό: Πατάς στο χορτάρι και σταματάς στο διαχωριστικό του δρόμου χαζεύοντας τα αυτοκίνητα που τρέχουν για να κάνεις μαζί τους ταξιδιάρικα όνειρα.
Ανάσες & βόλτα στις γειτονιές
Μπαίνοντας στον Εύοσμο θα συναντήσεις μεγάλους δρόμους και αφόρητη πολλές φορές κίνηση, ωστόσο παραμένει μία από τις περιοχές της Θεσσαλονίκης, στις οποίες μπορείς να πάρεις ανάσες και να κάνεις τη βόλτα σου σε πάρκα, να παίξεις μπάσκετ ή ποδόσφαιρο σε κάποιο γηπεδάκι. Κάνε τη βόλτα σου σε μέρη γεμάτα πράσινο, όπως το Πάρκο των Προσκόπων, το Πάρκο Κυκλοφοριακής Αγωγής, το Πάρκο πίσω από το Κέντρο Υγείας ή το Πάρκο που δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια δίπλα στους πυλώνες της ΔΕΗ.
Ο Εύοσμος φιλοξενεί αρκετές αθλητικές εγκαταστάσεις, με τέσσερα γήπεδα ποδοσφαίρου, δυο μπάσκετ και ένα τένις, καθώς και ένα δημοτικό γυμναστήριο με όργανα, προγράμματα χορού και σάουνα.
Γυμνάσου στα υπαίθρια όργανα, βγες για τρέξιμο ή περπάτημα στον Περιφερειακό, στον διαμορφωμένο πεζόδρομο επί της Αντώνη Τρίτση – τον οποίο οι κάτοικοι ονομάζουν και «οδό Bypass χαριτολογώντας. Ανέβα στις πεζογέφυρες και χάζεψε την κίνηση των αυτοκινήτων, αγνάντεψε την υπέροχη θέα όλης της πόλης και θαύμασε τα ομορφότερα ηλιοβασιλέματα, μόνος/η ή με την παρέα σου.
Αστέρα, γερά, γερά με τσαμπουκά!
Απ’ τον καιρό που ο Τζώρτζογλου σκόραρε για τον Εύοσμο και γιόρταζε για αυτό στην «Καλύβα» για τις ανάγκες της «Φανέλας με το νούμερο 9» του Παντελή Βούλγαρη, έχουν αλλάξει πολλά στην περιοχή.
Ο Αγροτικός Αστέρας Ευόσμου, η προσφυγική ομάδα – καμάρι της περιοχής, μπορεί να παίζει ακόμα στην ίδια αλάνα, αλλά πλέον κάνει όνειρα για β’ εθνική και κούπα. Οι κάτοικοι της περιοχής γεμίζουν τις Κυριακές την κερκίδα για να καμαρώσουν μελλοντικά αστέρια των μεγάλων της πόλης, με την κρυφή ελπίδα συνάμα ο Εύοσμος να γίνει σύντομα η δυτική Καλαμαριά.
Στον Αίαντα Ευόσμου έχουν να λένε για τα πρωταθλήματα βόλεϊ γυναικών, την ομάδα βόλεϊ του Ηρακλή που δίνει στο κλειστό γυμναστήριο τους ευρωπαϊκούς της αγώνες κι ασφαλώς τον πρωταθλητή Ευρώπης Νίκο Χατζηβρέτα, που ξεκίνησε το μπάσκετ στον «Ajax» της Θεσσαλονίκης.
Ο Εύοσμος έχει την δική του αυτοοργανωμένη ομάδα – που είναι πολύ δραστήρια και με έντονα κοινωνικά αντανακλαστικά – τον «Αστέρα Κουκλουτζά«. Πρόκειται για έναν αντιφασιστικό σύλλογο καλαθοσφαίρισης που δημιουργήθηκε από φίλους του αθλήματος που επιθυμούν την αγνότερη μορφή του θεάματος και είναι αντίθετοι με τις κοινωνικές διακρίσεις και την προτεραιότητα που δίνεται στα κέρδη των μεγάλων επιχειρήσεων και μετατρέπει τους οπαδούς σε καταναλωτές.
Περισσότερη απόλαυση και all day διασκέδαση, λιγότερη ξενιτιά
Για τη νεολαία, η διασκέδαση ξεκινά από τα καφέ – μπαρ της πλατείας και του πεζοδρόμου της Παύλου Μελά, για να καταλήξουν σε κάποιο μεζεδοπωλείο ή μπαρ στην Αντώνη Τρίτση, δίπλα από τον Περιφερειακό. Ο Εύοσμος είναι το μέρος που σφύζει από ζωή, από νωρίς το πρωί μέχρι και αργά το βράδυ. Θα συναντήσεις νέο κόσμο, οικογένειες, ζευγάρια, παρέες που επισκέπτονται την περιοχή όχι μόνο για τη διασκέδασή τους, αλλά και για να κάνουν τα ψώνια τους σε μία από τις πιο μεγάλες και ζωντανές αγορές της πόλης.
Διάβασε παρακάτω τον πιο updated οδηγό για τα bars, καφέ, all day spots, ζαχαροπλαστεία και εστιατόρια που αξίζουν τη βόλτα σου στην περιοχή και θα πάρεις μία γεύση για τους λόγους που ο Εύοσμος θεωρείται, πλέον, η πιο ζωντανή περιοχή της Θεσσαλονίκης.
Street food νόστιμο, γρήγορο ή στο χέρι
Αν το ποτό, η βόλτα ή ο χορός σού φέρουν πείνα, παραμένεις στην πλατεία για σάντουιτς, burgers, κρέπα ή παγωτό στο χέρι. Τα γυράδικα σχηματίζουν τρίγωνο το ένα απέναντι στο άλλο, οπότε διαλέγεις και παίρνεις όποιο ταιριάζει στη γεύση σου. Τα Mc Donalds της πλατείας, άλλωστε, δεν υπάρχουν πια, τα κλείσαμε γιατί το σύμβολο του καπιταλισμού δε χωράει σ’ αυτή τη λαϊκή δυτική συνοικία!
Το Ψητοπωλείο Άνω Κάτω και το Devido είναι μερικές μόνο, από τις σούπερ επιλογές που μπορείς να κάνεις δίπλα στην πλατεία, διαλέγοντας πιτόγυρα, σουβλάκια, πίτες μερακλίδικες, μπαμπάτσικα club και τορτίγιες γεμισμένες με ζουμερό κοτοπουλάκι. Αξίζει, ωστόσο, να δοκιμάσεις και τα κρεατικά και θεϊκά σάντουιτς του ψητοπωλείου του Νίκου, επί της Μ. Αλεξάνδρου, τα μπαμπάτσικα σάντουιτς στο Marki’s, καθώς και το Δίλαβο που έχει μετατραπεί σε hot spot των απανταχού καλοφαγάδων της Θεσσαλονίκης.
Αν ψάχνεις, πάλι, γεύσεις μοντέρνες, λίγο «πειραγμένες» που σε ταξιδεύουν από την Ασία, την Ιταλία, μέχρι και την Αμερική, υπάρχουν επιλογές και για εσένα. Στο Mongo θα βρεις σούσι, στη Raffaele και το San Genarro θα δοκιμάσεις απίστευτη pizza ναπολιτάνικης φιλοσοφίας, με φοβερό ζυμάρι και toppings. Ενώ, αν στις γεύσεις σου είσαι περισσότερο «αμερικανάκι» θα βρεις σίγουρα κάτι να σε ικανοποιήσει στο Crats, τον ναό του fried chicken, ή το Subito που σερβίρει το νοστιμότερο – και σε γενναία μερίδα – mushroom burger.
All day στέκια για καφέ, brunch, φαγητό και ποτό
Μέχρι πριν λίγα χρόνια, για να βρεις ένα αξιοπρεπές cafe – bar, έπρεπε να κατέβεις στην καρδιά του κέντρου. Αυτό δεν ισχύει πια. Όλο και πιο συχνά βλέπουμε να ανοίγουν all day cafe – bar, τόσο στην πλατεία του Ευόσμου, όσο και στα πέριξ. Ειδικά, επί της Αντώνη Τρίτση στον Περιφερειακό, τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί ένα τελείως διαφορετικό τοπίο, αφού τα μαγαζιά ανοίγουν το ένα πίσω από το άλλο και κόσμος συρρέει σε αυτά όλες τις ώρες.
Για απολαυστικούς καφέδες, λαχταριστό και γενναιόδωρο brunch, μπίρες, ποτά και κοκτέιλ, οι επιλογές σου είναι αμέτρητες. Ωστόσο, βρίσκομαι εδώ, για να σου ξεχωρίσω τις πιο αγαπημένες.
Για τους πιο καλούς και συνάμα value for money καφέδες take away, πέρασε μια βόλτα από το Daily Dose ή το Peaberry. Νέα παιδιά και στις δυο περιπτώσεις, βρίσκονται εκεί για να σε εξυπηρετήσουν όσο το καλύτερο δυνατόν και πάντοτε μες στο χαμόγελο. Και τα δύο βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από το Πάρκο των Προσκόπων και το Α.Τ Ευόσμου. Κι αν θέλεις να συνοδεύσεις το καφεδάκι σου με κάτι πραγματικά λαχταριστό, σου έχω την καλύτερη πρόταση. Λίγα μέτρα παραπάνω, στην Κολοκοτρώνη, θα βρεις τον «Άρτο γλυκύτατο«, έναν φούρνο που μοσχοβολά και ο κόσμος κάνει ουρές για να εξυπηρετηθεί. Μη φύγεις από εκεί χωρίς να δοκιμάσεις τον βασιλιά των αρτοποιημάτων, το χατσαπούρι. Βουτυρένιο, αφράτο και με τα λιωμένα του κασέρια να ξεχειλίζουν, πίστεψε με, θα σε κάνει να επιστρέφεις εκεί, μόνο για να το γευτείς!
Αν ψάχνεις ένα μέρος που μπορείς να κάνεις στέκι και σε κάθε περίσταση να σε βγάλει ασπροπρόσωπο, είναι το Il Posto. Το θρυλικό και με ιστορία πια, καφέ – μπαρ στην πλατεία. Είτε θέλεις καφέ, είτε να πιείς το ποτό σου, να φας brunch ή να τσιμπήσεις μεζεδάκια για το κρασί σου, θα βρεις τις καλύτερες επιλογές.
Παραδίπλα, ένα ακόμη καφέ – μπαρ που θα δεις γεμάτο, είναι το Model. Πέρα από φιλόξενο χώρο, αποτελεί και ιδανική επιλογή από το πρωί μέχρι το βράδυ, για να καφέ, ποτό ή φαγητό. Η κουζίνα του δεν παίζεται! Και μάλιστα, σε τιμές που για αυτό που προσφέρει είναι πραγματικά, μοναδικές. Αντίστοιχης φιλοσοφίας είναι και τα Pardon και U Bar Project, από τα πιο γνωστά μαγαζιά του Ευόσμου που προσελκύουν κόσμο όλων των ηλικιών, από κάθε περιοχή της πόλης και αξίζει να επισκεφτείς.
Αν είσαι πιο «παιχνιδιάρικος» τύπος, οφείλεις να περάσεις από το Playground. Τόπος συνάντησης όσων αγαπούν τα επιτραπέζια, μικρών και μεγάλων. Δοκίμασε τα κοκτέιλ του (που είναι και από τα λίγα μαγαζιά που κάνουν delivery κοκτέιλ στην περιοχή) και θα με θυμηθείς! Για τους πιο «εναλλακτικούς» τύπους, το Red Rose και το Pirates Rock Bar στον πεζόδρομο τις Παύλου Μελά, αποτελούν ιδανικές επιλογές που συνοδεύονται και από τα αντίστοιχα ακούσματα.
Για φαγητό κάθε ώρα της ημέρας
Και όταν αρχίσουμε να πεινάμε και να θέλουμε κάτι πιο ολοκληρωμένο, ώστε να μας κρατήσει, τι κάνουμε; Δεν χρειάζεται να ψάξουμε πολύ μακριά. Η περιοχή του Ευόσμου δεν έχει άδικα τη φήμη της νέας γαστρονομικής γειτονιάς. Πολλά νόστιμα μαγαζιά συγκεντρώνονται τριγύρω, από μεζεδοπωλεία, διαχρονικά εστιατόρια μέχρι μοντέρνα μαγειρεία και από all day cafe με χορταστικό brunch μέχρι ιστορικά μπαρ.
Για σοβαρή τσιπουροκατάσταση, κρασάκι και νόστιμα συνοδευτικά επιβάλλεται να επισκεφτείς το πάντα νόστιμο Μαύρο Πιπέρι, λίγο παραδίπλα το Γιαγκίνι με τις ρεμπέτικες νότες του, το Τραίνο με τις μερακλίδικες ποικιλίες του, την Τρούφα με το χειροποίητο γεμιστό μπιφτέκι που θα γλείφεις τα δάχτυλά σου. Αν πάλι, προτιμάς τα θαλασσινά και φρέσκο ψαράκι για να συνοδεύσεις το ούζο σου, τότε θα επισκεφθείς την ξακουστή πλέον, Μέδουσα ή το Δυτικόν για φρέσκα ψαράκια, χταπόδια, καλαμαράκια κι άλλα νόστιμα της θάλασσας.
Στο Άναμα θα γευτείτε το ελληνικό φαγητό στην πιο αυθεντική εκδοχή του, φτιαγμένο με τις πιο εκλεκτές πρώτες ύλες και τρόπο μοναδικό. Εδώ, θα βρεις κόσμο από κάθε σημείο της πόλης, να δημιουργεί – κυριολεκτικά – ουρές για ένα διαθέσιμο τραπέζι. Καθόλου τυχαίο, αφού εκτός από φοβερή ατμόσφαιρα και πεντανόστιμα πιάτα, οι άνθρωποι του έχουν ανάγει τον παραδοσιακό τρόπο ψησίματος σε Τέχνη.
O Backξες, επίσης, αποτελεί φοβερή επιλογή για εσένα που θέλεις να φας σαν βασιλιάς, αλλά να μη σου στοιχίσει και μια περιουσία. Σε έναν πανέμορφο και ευρύχωρο χώρο, σε υποδέχεται το φιλόξενο προσωπικό του και θα βρεις νοστιμότατα πιάτα.
Για τέλειο γλυκό
Περισσότερο από άλλες περιοχές στη Θεσσαλονίκη, ο Εύοσμος δείχνει να κερδίζει – έστω αργά κι επίπονα – το στοίχημα με τα γλυκά. Στην Dorita βρίσκεις τις πιο νόστιμες και κουλ τούρτες της Θεσσαλονίκης που σαρώνουν το Instagram και είναι τόσο νόστιμες, όσο φαίνονται. Στο Cup 4 θα γευτείς το πιο νόστιμο και βελούδινο χειροποίητο παγωτό. Ανάμεσα στις τόσες γεύσεις που διαθέτει, θα είναι δύσκολο να επιλέξεις. Την πιο σοκολατένια, υγρή και νόστιμη σοκολατόπιτα, θα την δοκιμάσεις στο ζαχαροπλαστείο Σαν… Πετιμέζι και τα πιο αυθεντικά – με τραγανό μελένιο φύλλο και κρέμα ονειρική – τρίγωνα Πανοράματος θα τα βρεις στο ζαχαροπλαστείο του Ανδρέα.
Και κλείνοντας, στο κεφάλαιο μπουγάτσα, είτε αυτή είναι γλυκιά, είτε αλμυρή, με τυριά, κιμά και ό,τι άλλο μπορείς να φανταστείς, ο Γιώργος είναι μονόδρομος. Στα καταστήματά του, έχουν ταΐσει γενιές και γενιές Ευοσμιτών – και όχι μόνο – και έχουν κατακτήσει τις καρδιές όλων. Οι ξενύχτηδες, οι μαθητές, όσοι ξυπνούν νωρίτερα και θέλουν να γευτούν το απόλυτο θεσσαλονικιώτικο πρωινό, ξέρουν πως εδώ θα βρουν την μπουγάτσα στην καλύτερη εκδοχή της.
United colors of Evosmos
Πριν από κάποια χρόνια, ο Εύοσμος ήταν γνωστός για τον συνοικισμό των τσιγγάνων που ζούσε καταχρηστικά στα όρια του δήμου. Κάποια στιγμή ο δήμος τούς έστειλε στα Διαβατά, μα κάποιοι παρέμειναν κι ενσωματώθηκαν στην περιοχή. Καθώς, μάλιστα, η ανάπτυξη του Ευόσμου στις αρχές της περασμένης δεκαετίας συνέπεσε με το άνοιγμα των συνόρων, στην περιοχή ζουν και αρκετές οικογένειες οικονομικών μεταναστών, καθώς και ομογενών από την πρώην ΕΣΣΔ.
Τα παιδιά τους συνεχίζουν να φοιτούν στο 6ο δημοτικό σχολείο, το περίφημο διαπολιτισμικό, που φροντίζει για την αρμονική συμβίωσή τους και την ανάπτυξη μιας κοινής υγιούς διαπολιτισμικής νοοτροπίας. Στα πλαίσια αυτής, οι Ευοσμίτες τους ακούν τα βράδια μετά τις εθνικές παρελάσεις να κάνουν τη δική τους παρέλαση στους δρόμους της περιοχής, ντυμένοι στα λευκά και κρατώντας σημαίες και αναμμένες δάδες, να φωνάζουν τα δικά τους συνθήματα για το σχολείο τους. United Colors of Evosmos και τα παιδιά έχουν ενσωματωθεί πλήρως και φυσικά φοιτούν σε κάθε σχολείο της περιοχής πια.
Η πικρή ιστορία της συγκοινωνίας
Παρ’ ότι αναπτυσσόμενη και αυτόνομη, η περιοχή του Ευόσμου μοιάζει αποκομμένη από το κέντρο και αυτό γιατί αν δε διαθέτει κανείς όχημα, τότε για τα επόμενα χρόνια θα χρειάζεται να χρησιμοποιεί αποκλειστικά τα λεωφορεία του ΟΑΣΘ. Τη στιγμή που τα εγκαίνια του μετρό φαίνεται να αργούν ακόμη, δεν μπορεί κανείς να συζητά για τη λειτουργία του, πόσο μάλλον για τη μελλοντική βορειοδυτική επέκτασή του…
Αν θελήσεις να πας με το λεωφορείο, τότε από το κέντρο θα χρειαστεί να πάρεις ή την γραμμή 21 ή την γραμμή 32 και 32Α, ενώ αν είσαι στα δυτικά και σε βολεύει μπορείς να πάρεις και την γραμμή 1 για να βρεθείς απευθείας στο κέντρο του Ευόσμου. Επίσης, υπάρχει πρόσβαση στην περιοχή και με αμάξι, μέσω περιφερειακού, για να αποφύγεις τα φανάρια της διαδρομής μέσω κέντρου.
Τα παιδιά της γειτονιάς
Στους Μύλους Αγίου Γεωργίου οι δρόμοι είναι ακόμη λαβύρινθοι με ομηρικά ονόματα, ενώ στη Νέα Πολιτεία τα παιδάκια κάνουν ποδηλατάδα στο πάρκο κυκλοφοριακής αγωγής. Οι νέοι με το σκουλαρίκι και τις βαμμένες ανταύγειες κάνουν ακόμα κόντρες με πειραγμένα μηχανάκια, μα στους μπαλωμένους δρόμους έχουν προ πολλού εμφανιστεί τα ακριβά αμάξια μεγάλου κυβισμού.
Η ζωή στον Εύοσμο μπορεί να έχει αλλάξει, οι κάτοικοί της πλέον απολαμβάνουν μία καλύτερη ποιότητα ζωής – ειδικά αν τον συγκρίνουμε με άλλες περιοχές της πόλης. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ζωτικής σημασίας δυσκολίες στην καθημερινή ζωή. Από την καθαριότητα, την κίνηση και τη δυσκολία πάρκινγκ, μέχρι τη δημιουργία ακόμη περισσότερων χώρων πρασίνου και παιδικών χαρών, την προσβασιμότητα των ΑΜΕΑ σε κάθε λογής χώρο – ακόμη και τον δημόσιο – έως την έντονη δυσοσμία από τα φουγάρα που σου καίει τα σωθικά.
Τα παλιά βουστάσια δεν υπάρχουν πια για να ζέχνουν στο όνομα του δήμου, μα καμιά φορά τα βράδια ξυπνώ από την έντονη μυρωδιά που θυμίζει γκαζάκι, αφού ο αέρας φέρνει τα υπολείμματα των καύσεων της ΒΙ.ΠΕ. ή τον καπνό της ΣΕΚΕ. Και ήδη από το δρόμο που μικρή έπαιζα τζαμί με τα παιδιά της γειτονιάς, περνούν πλέον μόνο αυτοκίνητα.
Ε, και; Όσο η κοντινή Δύση θα μου βάφει για λίγα λεπτά πορτοκαλί τους τοίχους όλου του σπιτιού, θα την αγαπάω τη «δυτική συνοικία» μου. Αυτή την εικόνα κρατώ. Μέχρι να χτιστεί η επόμενη πολυκατοικία να μου κρύψει τη θέα…
